Breaking News
Home / Σχεσεις / ΤΟ «ΦΙΤΙΛΙ» ΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝ

ΤΟ «ΦΙΤΙΛΙ» ΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝ

Οι πιο ενδιαφέρουσες στιγμές για την κατανόηση της δύναμης των συναισθημά­των στη διανοητική ζωή είναι εκείνες οι στιγμές της παθιασμένης συμπεριφοράς για τις οποίες αργότερα, αφού πια καταλαγιάσει η ορμή τους, μετανιώνουμε. Η ερώτηση είναι πώς γινόμαστε τόσο εύκολα παράλογοι. Πάρτε, για παράδειγμα, μια νέα γυναίκα, η οποία οδήγησε δύο ώρες μέχρι τη Βοστο5νη για να γευματίσει και να περάσει τη μέρα της με το φίλο της. Κατά τη διάρκεια του γεύματος, εκεί-

 

νος της χάρισε ένα έργο τέχνης που εκείνη ονειρευόταν επί μήνες, μια σπάνια μεταξοτυπία που είχε φέρει από την Ισπανία. Όμως η χαρά της διαλύθηκε τη στιγμή που του πρότεινε να πάνε μετά το γεύμα σε μια πρωινή προβολή μιας ται­νίας, που εκείνη ήθελε τόσο πολύ να δει, και εκείνος την εξέπληξε λέγοντάς της ότι δεν μπορούσε να περάσει τη μέρα του μαζί της γιατί είχε προπόνηση. Πλη­γωμένη και κατάπληκτη, σηκώθηκε κλαίγοντας, έφυγε από το εστιατόριο και, σε μια στιγμιαία παρόρμηση, πέταξε τη μεταξοτυπία στα σκουπίδια. Μήνες αργό­τερα, αναπολίόντας το περιστατικό, δε στενοχωριόταν τόσο που σηκώθηκε κι έφυγε, όσο που πέταξε τη μεταξοτυπία.

Σε στιγμές σαν κι αυτή, όπου το παρορμητικό συναίσθημα υπερισχύει της λο­γικής, είναι ζωτική η συμβολή της αμυγδαλής, της οποίας ο ρόλος πολύ πρόσφα­τα αναγνωρίστηκε. Τα προσλαμβανόμενα από τις αισθήσεις σήματα αφήνουν την αμυγδαλή να ερευνήσει εξονυχιστικά κάθε εμπειρία, για να ανακαλύψει «τι δεν πάει καλά». Αυτό δίνει στην αμυγδαλή μια θέση ισχύος μέσα στον ψυχικό βίο, καθιστο)νταςτην κάτι σαν ψυχολογικό φρουρό, που εξετάζει κάθε κατάστα­ση, κάθε αντίληψη, διατυπο5νοντας μια και μοναδική, και μάλιστα την πιο πρω­τόγονη, ερώτηση στο μυαλό: «Αυτό το πράγμα το μισώ; Με βλάπτει; Το φοβά­μαι;». Αν ναι, αν για μια στιγμή η απάντηση σε όλα αυτά είναι «Ναι», η αμυγδα­λή αντιδρά ακαριαία, σαν φιτίλι που αναφλέγεται, τηλεγραφώντας ένα σήμα κινδύνου σε όλα τα μέρη του εγκεφάλου.

Στην αρχιτεκτονική του εγκεφάλου η αμυγδαλή μοιάζει με εταιρεία συνα­γερμού, όπου οι τεχνικοί είναι σε ετοιμότητα (6στε να στείλουν επείγοντα μηνύ­ματα στην πυροσβεστική, στην αστυνομία και σε κάποιο γείτονα, οποτεδήποτε το σύστημα συναγερμού του σπιτιού ειδοποιήσει ότι υπάρχει πρόβλημα.

Όταν σημαίνει συναγερμός, λόγου χάρη, φόβου, η αμυγδαλή στέλνει επείγο­ντα μηνύματα σε κάθε σημαντικό μέρος του εγκεφάλου: προκαλεί την απελευθέ- ρωση των ορμονών για την αντίδραση μάχης ή φυγής του σώματος* στέλνει μηνύ­ματα δράσης στα κινητικά εγκεφαλικά κέντρα* ενεργοποιεί το καρδιαγγειακό σύστημα, τους μυς και το γαστρεντερικό σοολήνα4. Άλλα κυκλώματα από την αμυγδαλή στέλνουν σήματα για την έκκριση το^ν επειγουσίόν πρόσθετοον μικρών ποσοτήτων της ορμόνης νορεπινεφρίνης προκειμένου να ενισχύσουν τη δυνατό­τητα αντίδρασης τα>ν βασικοόν περιοχών του εγκεφάλου, σΐ’μπεριλαμβανομένο^ν αυπον που αυξάνουν την ετοιμότητα των αισθήσείον, βάζουν δηλαδή πρακτικά τον εγκέφαλο σε επιφυλακή. Συμπληρωματικά σήματα από την αμυγδαλή πλη­ροφορούν το εγκεφαλικό στέλεχος ότι πρέπει να προσδώσει στο πρόσωπο την έκφραση του τρόμου, να παγο^σει τις κινήσεις που οι μύες ήταν έτοιμοι να κά-

‘ ■ του ΐίόρα δεν πρέπει να χάνουν, να αυξήσουν τους παλμούς της καρ- mez υ ι την αρτηριακή πίεση, να ελαττώσουν την αναπνοή. Άλλα μεταφέρουν m – χ ιοχή στην πηγή του φόβου και προετοιμάζουν τους μύες να αντιδράσουν & – – :ι. Ταυτόχρονα, συστήματα του φλοιού της μνήμης ενεργοποιούνται για νζ :ι τυρουν οποιαδήποτε γνώση σχετική με την επείγουσα κατάσταση που :c :·ζύψει, δίνοντάς της το προβάδισμα και παραμερίζοντας άλλες σκέψεις.

Και αυτά δεν είναι παρά μέρη μιας προσεκτικά συντονισμένης διάταξης με- Έ-: ·. λ που ενορχηστροινει η αμυγδαλή, επιτάσσοντας περιοχές σε όλο τον (για περισσότερες λεπτομέρειες ανατρέξτε στο Παράρτημα Γ). Το «πεταμένο δίκτυο των νευρωνικών συνδέσεων της αμυγδαλής τής επιτρέπει, — 5ιάρκεια μιας συναισθηματικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης, να συλλάβει ku \ α καθοδηγήσει το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου εγκεφάλου, συμπερι- ιβαβανομένσυ και του λογικού εγκεφάλου.

Δείτε επίσης:

Ένας έξυπνος βλάκας

  Xωρίς συγκεκριμένο λόγο ο Ντέιβιντ Πολογκρούτο, καθηγητής Φυσικής μαχαιρώθηκε με κουζινομάχαιρο από έναν από …

ΕΝΑΡΜΟΝΙΖΟΝΤΑΙ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ΜΕ ΤΗ ΣΚΕΨΗ

Οι διασυνδέσεις μεταξύ της αμυγδαλής (και των σχετικών μεταιχμιακών δομών) ι : του νεοφλοιού είναι …

Ο ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

Η Τζέσικα, η εξάχρονη κόρη ενός φίλου, θα περνούσε το βράδυ, για πρώτη φο­ρά στη …

Leave a Reply

%d bloggers like this: